TRIẾT HỌC TRUNG HOA CỔ ĐẠI

     

Thời Xuân Thu-Chiến Quốc là trong những giai đoạn đao binh nhất của Trung Quốc. Các tổ quốc gây chiến cùng nhau liên miên hàng trăm ngàn năm.

Bạn đang xem: Triết học trung hoa cổ đại


Tuy nhiên, đó cũng là tiến độ triết học Trung Quốc phát triển rực rỡ, huy hoàng, được người đời sau xưng tụng là “bách gia tranh minh” (nhà đơn vị đua nhau đựng tiếng) với sự lộ diện của gần như triết gia lớn, như: Khổng Tử, Lão Tử, Trang Tử, Hàn Phi Tử, Dương Tử... Những tư tưởng, học thuyết của những triết gia trên đã tạo ra nên một nền triết học tập độc đáo, bao gồm tầm tác động sâu rộng, tác động vĩ đại đến toàn bộ đời sống thiết yếu trị-kinh tế-xã hội trung hoa từ cổ đại cho tới ngày nay.

Do các hoàn cảnh, điều kiện về địa lý, kế hoạch sử, học thuyết, tư tưởng của những triết gia cổ đại trung hoa cũng mở ra sớm sinh hoạt Việt Nam. Tuy nhiên, việc tiếp cận, tìm hiểu triết học cổ kính Trung Quốc so với bạn đọc nước ta ở thời điểm hiện nay lại rất khó dàng, thậm chí còn khó khăn bởi sự đứt gãy về ngôn ngữ, văn hóa do sự thay đổi hệ hình chữ viết từ chữ hán sang chữ Quốc ngữ trong nắm kỷ 20. Để tương khắc phục tình trạng trên, nhiều học giả vẫn dày công dịch và ra mắt những phân tích về các tác phẩm triết học trung quốc cổ đại bằng văn bản Quốc ngữ. Trong các các công trình xây dựng ấy, quan yếu không kể đến bộ "Bách gia tranh minh" của học trả Nguyễn Hiến Lê (1912-1984). "Bách gia tranh minh" bởi Nhà xuất phiên bản Hồng Đức xuất bạn dạng năm 2021, là tuyển tập 8 bộ sách bàn về 9 đơn vị triết học trung hoa cổ đại nổi tiếng của ông được viết trong không ít năm khi còn tại thế, gồm: “Khổng Tử”, “Lão Tử”, “Trang Tử”, “Hàn Phi Tử”, “Liệt Tử và Dương Tử”, “Mặc Tử”, “Mạnh Tử”, “Tuân Tử”.

Xem thêm: Bài Văn Sách Là Ngọn Đèn Sáng Bất Diệt, Please Wait

*
*
*
*
Ra mắt cuốn sách “Bách gia tranh minh” của học đưa Nguyễn Hiến Lê.Ảnh: MINH THU 

Trong bộ sách gần 2000 trang, học đưa Nguyễn Hiến Lê như một “hướng dẫn viên” tài năng, nhiệt tình, tận chổ chính giữa dẫn dắt độc giả “tham quan” khu rừng rậm triết học tập Trung Quốc cổ xưa muôn màu muôn nhan sắc một phương pháp thuận lợi, thâu tóm được phần nhiều điểm cốt lõi, thiết yếu yếu độc nhất trong hệ thống tư tưởng trừu tượng, phức hợp của các triết gia, kiêng lạc lối, sa vào phần đông tiểu tiết. Theo đó, bọn chúng ta bắt gặp các tư tưởng “đức trị”, “chính danh”, “quân tử”, “tiểu nhân”... Của Khổng Tử; triết lý “vô vi” của Lão Tử; tư tưởng “kiêm ái”, “phi công” của mang Tử; cái thú “tiêu dao du” của Trang Tử; phép “trị quốc” của hàn quốc Phi Tử; quan niệm “tính ác” của Tuân Tử, chủ trương “vị ngã” của Dương Tử...

Các bốn tưởng, giáo lý kể trên được học trả Nguyễn Hiến Lê trình diễn bằng toàn bộ sự nghiêm cẩn trong kỹ thuật của một nhà nghiên cứu và phân tích hàng đầu. Với các trước tác như: “Nam hoa kinh”, “Đạo đức kinh”, “Xung lỗi chân kinh”... ông nêu rõ nguồn gốc nhằm tránh sự việc ngụy thư, điều vốn thường xảy ra trong phân tích thư tịch cổ; triển khai so sánh, đối chiếu cẩn thận các phiên bản dịch của các dịch giả với bản dịch của thiết yếu mình, nêu rõ ưu, điểm yếu của từng phiên bản dịch. Trước khi nêu chủ ý về những tư tưởng, học tập thuyết của những triết gia, ông tham khảo, nhận xét, review nghiên cứu của các học mang trong và không tính nước một giải pháp tường tận, khách quan.

Xem thêm: Bà Bầu Dư Ối Có Sao Không Bị Tích Nước? Mẹ Bầu Cần Nắm Rõ Những Điều Gì

Có thể nói, bằng sự công phu, kỹ lưỡng, bài bản và văn phong giản dị, mạch lạc mà lại sâu sắc, bộ "Bách gia tranh minh" của học giả Nguyễn Hiến Lê giúp bạn đọc có cái quan sát vừa khái quát, vừa ráng thể, vừa đồng đại, vừa kế hoạch đại về triết học cổ truyền Trung Quốc, thấy được ở trong đó quy hình thức vận đụng của trời đất, chính sách xử cố gắng của nhỏ người, cách thức “tu tâm”, “rèn thân”, “dưỡng tính”. Với chân thành và ý nghĩa ấy, "Bách gia tranh minh" không solo thuần chỉ là một trong bộ sách, mà này còn là chìa khóa giúp con người tìm thấy sự an nhiên vào nhịp sống hiện đại gấp gáp ngày nay.