Ôn tập hóa 12 học kì 2

     

Tổng hợp kiến thức và kỹ năng cần cầm cố vững, các dạng bài xích tập và thắc mắc có tài năng xuất hiện trong đề thi HK2 hóa học 12 sắp đến tới


VỊ TRÍ KIM LOẠI vào BẢNG HỆ THỐNG TUẦN HOÀN . CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

I. VỊ TRÍ

- Nhóm IA(-H), IIA, IIIA(-B), một phần nhóm IVA, VA,VIA

- Các nhóm B (IBVIIIB)

- Họ lantan và actini (2 hàng cuối BTH)

II. CẤU TẠO KIM LOẠI

1. Cấu tạo nguyên tử: 13e lp ngoài cùng , bán kính nguyên tử kha khá lớn đối với phi kim

2. Cấu tạo tinh thể :

Trong mạng tinh thể Kim loại có : Nguyên tử kim loại , Ion kim loại ở nút mạng và những electron tự do .

Bạn đang xem: ôn tập hóa 12 học kì 2

3. Liên kết kim loại: Liên kết được hình thành giữa các nguyên tử sắt kẽm kim loại và ion kim loại do sự tham gia của các electron tự vì chưng . 

-------------------------------------------------

TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI – DÃY ĐIỆN HÓA CỦA KIM LOẠI

I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

1. Tính chất vật lí chung: 4 tính chất = dẻo + dẫn điện + dẫn nhiệt + ánh kim

2. Nguyên nhân: do e tự do gây ra

 Chú ý:

-  to  càng cao → dẫn điện giảm (do ion dương cản trở e)

- Vàng (dẻo nhất), Bạc (dẫn điện tốt nhất), Thủy ngân (thể lỏng, khổng lồ thấp nhất), W (tonc cao nhất), Cr (cứng nhất)

- tài năng dẫn điện: Ag > Cu > Au > Al > Fe

II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC :

Tính khử = Nhường e = Bị oxi hóa

Nguyên nhân: Ít e lớp ngoài cùng + Bán kính lớn + Lực liên kết hạt nhân yếu.

1. Tác dụng với phi kim (Cl2,O2,S)

Kim loại tác dụng với một vài phi kim ở ánh nắng mặt trời thường

Hg + S → HgS Li + N2 → Li3N

2. Tác dụng với axit

a. Dd HCl, H2SO4 loãng (kim loại trước H2) → Muối (Số oxh thấp) + H2

b. Dd HNO3, H2SO4 đặc(tất cả kim loai trừ Au, Pt) → Muối (Số oxh cao) + Sp khử + H2O

Thường:

* KL + HNO3 loãng muối nitrat + NO(ko màu, dễ hóa nâu/KK) + H2O


3M + 4nHNO3 loãng →3M(NO3)n + nNO + 2nH2O

* KL + HNO3 đặc muối nitrat + NO2(màu nâu) + H2O

M + 2nHNO3 loãng → M(NO3)n + nNO2 + nH2O

 * KL + H2SO4 đ,n  muối sunfat + SO2(ko màu,hắc) + H2O

2R + 2nH2SO4 đ,n  R2(SO4)n + nSO2 +2nH2O

Chú ý: Al, Fe, Cr thụ động trong HNO3 và H2SO4 đặc nguội

3. Tác dụng với nước: Kim loại IA + IIA(trừ Be,Mg) + H2O → dd bazơ + H2

M(IA) + H2O→MOH + H2

M(Ca,Ba, Sr) + 2H2O → M(OH)2 + H2

4. Tác dụng với dd muối

- Kim loại (không tan trong nước) đẩy được kim loại yếu rộng ra khỏi muối.

- Kim loại( tan vào nước) thì ko đẩy được kim loại yếu ra khỏi muối mà xảy ra theo nhiều giai đoạn:

+ Phản ứng với nước → dd bazơ

+ dd bazơ phản ứng trao đổi với dd muối ( nếu sau phản ứng có kết tủa)

+ Nếu kết tủa có tính lưỡng tính thì tiếp tục tan.


5.Tác dụng với dung dịch bazơ: Al, Zn rã được trong dung dịch bazơ → H2

Al+ NaOH + H2O → NaAlO2 + 3/2 H2

III. DÃY ĐIỆN HÓA

- Nguyên tắc sắp xếp: Từ trái quý phái phải

+ Tính khử kim loại giảm dần

+ Tính oxi hóa ion kim loại tăng dần

K+ Ca2+ Na+ Mg2+ Al3+ Zn2+  Cr3+  Fe2+ Ni2+ Sn2+ Pb2+ H+ Cu2+ Fe3+ Ag+ Au3+

Chiều phản ứng: Chất oxi hóa mạnh + Chất khử mạnh Chất oxi hóa yếu + Chất khử yếu

*

Ý nghĩa : dự đoán chiều của bội phản ứng thân 2 cặp oxi hóa- khử theo luật lệ α

-------------------------------------------

SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI

I. KHÁI NIỆM : Là sự phá hủy kim loại hoặc hợp kim vị tác dụng các chất vào môi trường xung quanh

II. CÁC DẠNG ĂN MÒN KIM LOẠI : Có 2 dạng ăn mòn kim loại: hóa học và điện hóa


1. Ăn mòn hóa học:quá trình oxi hóa khử, do sự tác động ảnh hưởng của O2 cùng H2O ở ánh sáng cao, electron đưa trực tiếp vào môi trường thiên nhiên

2. Ăn mòn điện hóa

* Khái niệm: quá trình oxi hóa khử, vì tác dụng chất điện li→tạo dòng e di chuyển từ cực âm đến cực dương.

* Điều kiện ăn uống mòn: (hội tụ đủ 3 điều kiện)

- Có 2 điện cực khác chất ( 2 KL khác biệt , KL-PK , KL- hợp chất ..)

- 2 điện cực tiếp xúc với nhau (trực tiếp hoặc gián tiếp)

- Đặt vào môi trường chất điện li (dung dịch ; ko khí ẩm cũng là môi trường điện li)

Cơ chế ăn uống mòn:

- Kim loại mạnh bị ăn mòn tại rất âm Anot (quá trình OXH)

M → Mn+ + n e

- Kim loại yếu (hoặc PK) là cực dương Catot (quá trình Khử)

2H+ + 2e→ H2

O2 + 2H2O + 4e→ 4OH-

Tóm lại:

- Đối với ăn mòn điện hóa thì kim loại mạnh bị ăn uống mòn và sắt kẽm kim loại càng nguyên chất thì càng khó bị ăn mòn.


- nếu như như ăn mòn hóa học không tồn tại dòng điện thì ăn mòn điện hóa tất cả phát sinh cái điện và quá trình ăn mòn sẽ diễn ra nhanh hơn.

III. CHỐNG ĂN MÒN KIM LOẠI

Có 2 cách chống ăn uống mòn:

1. Bảo vệ bề mặt: bôi, sơn, mạ, tráng….

2. Phương pháp điện hóa: Dùng kim loại hoạt động rộng để bảo vệ (kim loại hoạt động rộng sẽ bị ăn uống mòn trước)

Vd:  Vỏ tàu biển bằng thép được gắn vào các khối kẽm( hôm nay Zn bị làm mòn trước sắt, khi những khối Zn bị bào mòn đáng nhắc rồi, thì sẽ nạm bằng các khối Zn khác)

--------------------------------------------------

ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI

I. NGUYÊN TẮC: Khử ion kim loại thành kim loại: 

Mn+ + ne → M (kim loại)

II. PHƯƠNG PHÁP. (3 phương pháp chính)

1. Nhiệt luyện

- Nguyên tắc: Dùng chất khử mạnh (C,CO, H2, Al) để khử kim loại vào oxit (Từ Zn →Cu)


- Ứng dụng: Điều chế kim loại hoạt động trung bình (Từ Zn →Cu)

- Vd : 4CO + Fe3O4 → 3Fe + 4CO2

2. Thủy luyện

- Nguyên tắc: Dùng kim loại có tính khử mạnh khử ion của kim loại yếu rộng ra khỏi muối

- Ứng dụng: Điều chế kim loại hoạt động trung bình và yếu

3. Điện phân

- Khử ion kim loại bằng dòng điện một chiều

- Catot ( cực âm ): xẩy ra quá trình khử = khử cation → thu được kim loại

- Anot ( cực dương) : xẩy ra quá trình oxi hóa → thu được chất khí

a. Điện phân nóng chảy: Điều chế kim loại mạnh (IA, IIA, Al

b. Điện phân dung dịch: Điều chế kim loại hoạt động trung bình hoặc yếu

Kiến thức cần nhớ:

*

* Nhớ định luật Faraday tính khối lượng các chất thoát ra ở các điện cực.

m = A.I.t / 96500.n


Trong đó: m: khối lượng chất thoát ra ở điện cực ; A: Khối lượng mol nguyên tử

n: Số e trao đổi; I: Cường độ dòng điện (ampe); t: Thời gian điện phân (giây)

--------------------------------------------------

KIM LOẠI KIỀM

I. VỊ TRÍ – CẤU HÌNH ELECTRON

- Vị trí: Nhóm IA = Li mãng cầu K Rb Cs Fr (phóng xạ)

- Cấu hình: ...ns1

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ.

- to sôi, to lớn nóng chảy, khối lượng riêng nhỏ, độ cứng thấp

- Nguyên nhân: cấu tạo tinh thể lập phương tâm khối(rỗng) + liên kết kim loại yếu

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

- Tính khử rất mạnh: M → M+(số oxi hóa +1)+ 1 e; - Tính khử tăng dần từ Li Cs

1. Tác dụng với phi kim: Phản ứng xảy ra dễ dàng

2. Tác dụng với axit: Mãnh liệt + nổ


M + HCl → NaCl + 1/2H2

3.

Xem thêm: Truyen Ngon Tinh - Phải Yêu Anh Bao Nhiêu Mới Đủ

Tác dụng với nước: Mãnh liệt + nổ

M + H2O → MOH + 1/2H2

Chú ý: do kim loại kiềm dễ phản ứng với oxi, nước ngâm vào dầu hỏa để bảo quản.

IV.ỨNG DỤNG – TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN – ĐIỀU CHẾ.

1. Ứng dụng: Dùng trong thứ báo cháy, tổng hợp chất hữu cơ; Na, K là chất dàn xếp nhiệt trong lò phản bội ứng phân tử nhân, điều chế sắt kẽm kim loại hiếm bằng phản ứng nhiệt độ luyện, Cs có tác dụng tế bào quang quẻ điện

2. Trạng thái tự nhiên: Dạng hợp chất nước biển, đất …

3. Điều chế: Điện phân nóng chảy muối halogen (hoặc hidroxit)

2 MX → 2 M + X2 

--------------------------------------------------

HỢP CHẤT KIM LOẠI KIỀM (NaOH, Na2CO3, NaHCO3)

I. NATRIHIDROXIT: NaOH

1. Tính chất

- Phân li hoàn toàn → môi trường bazơ (pH>7)


Tính chất của bazơ (mạnh)

+ Tác dụng được oxit axit: CO2, SO2,…

CO2 + NaOH → NaHCO3 hoặc CO2 + 2NaOH → Na2CO3 + H2O

+ Tác dụng với axit: HCl, H2SO4, HNO3,…

HCl + NaOH → NaCl + H2O

+ Tác dụng với dd muối: (phản ứng phải hình thành kết tủa):

vd: CuCl2 + 2NaOH → Cu(OH)2 + 2NaCl


*

----------------------------------------------------

KIM LOẠI KIỀM THỔ

I. VỊ TRÍ – CẤU HÌNH ELECTRON

- Vị trí: IIA = Be Mg Ca Sr bố Ra(phóng xạ)

- Cấu hình: …ns2

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

- to lớn sôi, khổng lồ nóng chảy, cân nặng riêng tốt ( cao hơn KLK ) biến đổi không theo quy luật

- Nguyên nhân: Cấu tạo mạng tinh thể khác nhau:Be,Mg (lục phương); Ca, Sr (lập phương trọng tâm diện);Ba (lập phương chổ chính giữa khối)

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

- Tính khử mạnh: M M2+ + 2e  tính khử tăng dần từ Be→Ba

1. Tác dụng với phi kim(Cl2, O2, S)

2. Tác dụng với axit

a. HCl, H2SO4 loãng muối + H2

Mg + 2HCl → MgCl2 + H2

b. H2SO4 đặc, HNO3 muối + sản phẩm khử + H2O

KL kiềm thổ có khả năng khử S+6(SO42-) xuống S-2 (H2S), So và N+5(NO3-) xuống N-3(NH4NO3)...

4Mg + 10HNO3 → 4Mg(NO3)2 + NH4NO3 + 3H2O

4Mg + 5H2SO4 → 4MgSO4 + H2S + 4H2O

3. Tác dụng với nước:

- to thường: Be không phản ứng, Mg p/ư chậm

- Kim loại còn lại phản ứng táo tợn : M + 2H2O → M(OH)2 + H2

4. Tác dụng với oxit: Mg + CO2 → MgO + teo (không sử dụng CO2 để khống chế đám cháy Mg)

IV. ĐIỀU CHẾ: Điện phân nóng chảy muối halogen : MX2 → M + X2

V. ỨNG DỤNG: Be sử dụng làm hợp kim giúp đồ liệu tăng cường độ bền, độ bầy hồi;

Mg tạo hợp kim cứng, bền nhẹ, chế tạo tên lửa, ô tô,…

--------------------------------------------------

HỢP CHẤT quan tiền TRỌNG CỦA CANXI

I. Can xi HDROXIT

- Ca(OH)2 rắn (vôi tôi), dung dịch tung trong nước gọi là nước vôi trong

- Ca(OH)2 có tính chất một bazơ ( quỳ tím hóa xanh , tính năng axit , oxit axit , dd muối )

Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O (nhận biết khí CO2)

Ứng dụng: Sx NH3, clorua vôi (CaOCl2), vật liệu xây dựng

II. Canxi CABONAT

- Bị phân hủy ở 1000oC:

CaCO3 → CaO(vôi sống) + CO2 ( pứ xảy ra trong quy trình nung vôi )

- CaCO3 chảy được vào nước lúc có mặt CO2

CaCO3 + CO2 + H2O Ca(HCO3)2 (chỉ tồn tại trong dung dịch)

→ giải thích hiện tượng thạch nhũ trong hang động

- Trong tự nhiên CaCO3 có ở: đá vôi, đá hoa, đá phấn, vỏ các loài ốc, sò,...

- Ứng dụng: nhiều vào xây dựng, sản xuất ximăng

III. Can xi SUNFAT: Canxi sunfat = thạch cao

*

 --------------------------------------------------

NƯỚC CỨNG

I. KHÁI NIỆM: Nước chứa nhiều ion Ca2+, Mg2+II. PHÂN LOẠI ( 3 loại)

1. Tạm thời: Chứa anion HCO3- → chứa 2 muối Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2

Tạm thời vì: đun sôi muối phân hủy làm mất độ cứng của nước

2. Vĩnh cửu: Chứa anion: Cl-, SO42- → chứa 4 muối: CaCl2, MgCl2, CaSO4, MgSO4

3. Toàn phần = tạm thời + Vĩnh cửu

III. TÁC HẠI

- Tốn nhiên liệu khiến nổ

- Giảm lưu lượng nước trong ống dẫn

- Tốn xà phòng, quần áo mau hư

- Giảm mùi hương vị của trà, nấu lâu chín và giảm mùi thức ăn.

IV. CÁCH LÀM MỀM NƯỚC CỨNG

1. Nguyên tắc: Giảm nồng độ ion Ca2+, Mg2+

2. Phương pháp

a. Phương pháp kết tủa

* Đối với tính cứng trợ thời thời :

- Đun → mất độ cứng tạm thời : 

Ca(HCO3)2 → CaCO3 + CO2 + H2O

- Dùng hóa chất: Ca(OH)2 vừa đủ , Na2CO3, Na3PO4

* Đối cùng với tính cứng tồn tại ( toàn phần )  :

Dùng hóa chất:  Na2CO3, Na3PO4

b. Phương pháp trao đổi ion

 --------------------------------------------------

NHÔM

I. VỊ TRÍ – CẤU HÌNH ELETRON

- Vị trí: Ô: 13; Chu kỳ: 3; Nhóm: IIIA ; - Cấu hình: 3s23p1

II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

- Tính khử mạnh (chỉ sau KL nhóm IA, IIA) ;

- Nhường 3e: M M3+ + 3e

1. Tác dụng với phi kim (O2, Cl2 ...)

2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 ; 4Al + 3O2 → 2Al2O3 (to)

Chú ý: Al bền trong không khí bởi có lớp màng oxit (Al2O3) bảo vệ

2. Tác dụng với axit

a. HCl, H2SO4 loãng → muối + H2

2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 ;

2Al + 3H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3H2

b.H2SO4 đặc, nóng; HNO3 → muối + sản phẩm khử + H2O

Chú ý: Al thu động trong H2SO4 và HNO3 đặc nguội

3. Tác dụng với oxit kim loại (phản ứng nhiệt nhôm)

 2Al + Fe2O3 → Al2O3 + 2Fe (Ứng dụng phản ứng này hàn đường ray)

4. Tác dụng với nước

- Al ko phản ứng với nước vì có lớp màng oxit Al2O3 bảo vệ

- Nếu phá vỡ lớp màng oxit thi Al phản ứng

2Al + 6H2O → 2Al(OH)3 + 3H2

- Phản ứng dừng lại vị Al(OH)3 ko tan xuất hiện => nên thực tế vật bằng nhôm không tác dụng với nước .

5. Tác dụng với dung dịch kiềm:  Al tan được vào dung dịch kiềm là do

- Al2O3 bảo vệ tung ra ( vị có tính lưỡng tính)

- Al phản ứng với nước : 

2Al + 6H2O → 2Al(OH)3 + 3H2

- Al(OH)3 rã trong dd kiềm ( bởi có tính lưỡng tính): Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O

Phương trình tổng hợp:

Al + NaOH + H2O → NaAlO2 +H2

III. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN – SẢN XUẤT

1. Tự nhiên: - Nhôm là yếu tắc đứng thứ 3 (sau oxi, silic) và là kim loại phổ cập nhất vào vỏ Trái Đất

- Có trong: đất sét (Al2O3.2SiO2.2H2O), mica (K2O.Al2O3.6SiO2), boxit (Al2O3.2H2O), Criolit (3NaF.AlF3)

2. Điều chế: vật liệu : quặng boxit (Al2O3.2H2O)

Điện phân nóng chảy Al2O3 :

2Al2O3 → 4Al + 3O2

(Catot ) ( Anot)

Thêm criolit vào nhằm mục đích: + Hạ nhiệt độ nóng chảy ;tăng khả năng dẫn điện;bảo vệ Al khỏi bị oxi hóa bởi oxi trong không khí

Lưu ý: Không pha trộn Al bằng phương pháp điện phân AlCl3 bởi vì AlCl3 là hóa học dễ bị thăng hoa

 --------------------------------------------------

HỢP CHẤT CỦA NHÔM

*

III. NHÔM SUNFAT

- Công thức phèn chua: K2SO4.Al2(SO4)3.24H2O tốt KAl(SO4)2.12H2O

Thay K+=Na+,Li+,NH4+ →phèn nhôm

- Ứng dụng: làm trong nước, thực hiện cho ngành da, nhuộm, giấy

Hợp hóa học khác của nhôm:

Corindon: là dạng kết tinh của oxit nhôm cùng với một ít tạp hóa học khác tạo cho các màu sắc khác nhau (rubi, saphia)

 --------------------------------------------------

SẮT

I. VỊ TRÍ – CẤU TẠO – TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN

1. Vị trí – cấu tạo : Số thứ tự: 26, chu kỳ 4, nhóm VIIIB


Cấu hình electron : 1s22s22p63s23p63d64s2  hoặc 3d64s2

*

2. Trạng thái tự nhiên

*

II. HÓA TÍNH


*

 --------------------------------------------------

HỢP CHẤT CỦA SẮT

I.HỢP CHẤT SẮT (II): Tính chất hóa học đặc trưng là

tính khử: Fe2+ → Fe3+ + 1e với tính oxi hóa : Fe2+ + 2e → Fe

1. Hợp chất sắt (II) oxit:FeO ( màu black )

*

2. Hợp chất sắt (II) hidroxit:

Fe(OH)2 chất rắn, màu trắng xanh, hóa nâu ngoài không khí

*

3. Muối bột sắt (II)

*

Chú ý: Fe3O4 là hỗn hợp của FeO.Fe2O3 = tính chất của FeO + Fe2O3

II. HỢP CHẤT SẮT (III)

Tính chất hóa học đặc trưng là tính oxi hóa:

Fe3+ + 1e→ Fe2+  hoặc Fe3+ + 3e → Fe

1.Hợp chất sắt (III) oxit: Fe2O3 ( red color nâu )

*

2.Hợp chất sắt (III) hidroxit: Fe(OH)3 chất rắn màu nâu đỏ

*

3. Muối sắt (III) : dd gồm màu vàng

*

 --------------------------------------------------

HỢP KIM CỦA SẮT

*

 --------------------------------------------------

CROM

I. VỊ TRÍ – CẤU TẠO Cr: Z = 24, chu kỳ 4, nhóm VIB

- Cấu hình e: 3d54s1 (1e ở 4s chuyển lịch sự 3d cấu hình bán bão hòa bền hơn)

II. HÓA TÍNH:

Tính khử Cr mạnh hơn sắt , yếu hơn kẽm (Cr có số oxi hóa +1 đến +6, thường gặp +2, +3, +6)

*

 --------------------------------------------------

HỢP CHẤT CỦA CROM

*

 --------------------------------------------------

NHẬN BIẾT MỘT SỐ ION vào DUNG DỊCH

I. NHẬN BIẾT DUNG DỊCH

*

II. NHẬN BIẾT CHẤT KHÍ

*

 --------------------------------------------------

HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ghê TẾ

1. Một số chất tạo nghiện: Rượu, thuốc phiện, cần sa, nicotin, cafein, cocain, heroin, mocphin,...

Xem thêm: Phương Pháp Giải Bài Tập Về Tổ Hợp Chỉnh Hợp Cực Hay Có Lời Giải

2. Các khí gây ô nhiễm: CO, CO2, SO2, H2S, NOx, CFC, bụi

Tác hại:

- Hiệu ứng nhà kính

- Sức khỏe

- Sinh trưởng, phát triển động, thực vật

- Phá tầng ozon, mưa axit ( vì SO2 ; NO2 ,...)

3. Ô nhiễm môi trường nước

Nguyên nhân:

- Tự nhiên: mưa, gió bão lụt →kéo chất bẩn

- Nhân tạo: sinh hoạt, giao thông vận tải vận tải, thuốc trừ sâu

Các tác nhân tạo ô nhiễm: ion kim loại nặng(Hg, Pb, Cu, Mn,...), anion NO3-, PO43-, SO42-, thuốc,...