HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ HEN PHẾ QUẢN BỘ Y TẾ

     
Tác giả: bộ Y tếChuyên ngành: Trạm y tế xãNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2019Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy nã cập: cộng đồng

Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, làm chủ hen truất phế quản ở tín đồ lớn trên trạm y tế xã 

Đối tượng được áp dụng:

(1) bạn ≥ 15 tuổi nghi vấn mắc HPQ mang lại khám trên trạm y tế xã, phường.

Bạn đang xem: Hướng dẫn điều trị hen phế quản bộ y tế

(2) tín đồ bệnh HPQ sau thời điểm điều trị ổn định định, được đưa từ tuyến đường trên về.

BƯỚC 1. HỎI BỆNH – Chú trọng các nội dung:

Họ tên, tuổi, nghề nghiệp

Lý do bao gồm đi khám?

Các triệu bệnh hô hấp lưu ý HPQ:

Người bệnh có bị những đợt khó thở, khò khè, thở rít cung cấp tính hoặc tái diễn?

Người bệnh bao gồm bị ho nhiều vào ban đêm hoặc thanh lịch sớm?

Người bệnh bao gồm bị khò khè hoặc ho sau vận động?

Người bệnh tất cả bị khò khè, nặng nề ngực hoặc ho sau khi tiếp xúc với các dị nguyên thở hoặc ô nhiễm không khí?

Người bệnh tất cả bị cảm ổm “chạy vào phổi” hoặc bị kéo dãn > 10 ngày?

Các triệu chứng gồm được cải thiện sau lúc điều trị bởi thuốc trị hen?

Tiền sử cá nhân có mắc kèm các bệnh dị ứng khác ví như viêm mũi xoang dị ứng, không phù hợp thuốc, không phù hợp thức ăn…

Tiền sử mái ấm gia đình (trực thống): mắc HPQ hoặc các bệnh dị ứng khác.

Các yếu đuối tố nguy cơ mắc HPQ: hút thuốc lá lá, tiếp xúc môi trường ô nhiễm, tiếp xúc nghề nghiệp…

BƯỚC 2: KHÁM LÂM SÀNG VÀ XÉT NGHIỆM – Chú trọng các nội dung:

Nghe phổi: chú ý tìm giờ đồng hồ ran rít, ran ngáy hoặc che dấu hiệu của các bệnh lý hô hấp khác ví như viêm phổi, COPD…

Khám không tính da nhằm tìm kiếm những bệnh dị ứng domain authority mắc kèm như viêm da cơ địa, mi đay, phù mạch…

Khám mũi để phát hiện các dấu hiệu của viêm xoang mũi xoang, polyp mũi…

Nghe tim, đo HA

Xem các kết quả XN đã làm cho (nếu có)(chú ý công dụng thông khí phổi).

Đo lưu giữ lượng đỉnh (LLĐ) bằng lưu lượng đỉnh kế (Cách thực hiện lưu lượng đỉnh kế vào Phụ lục 5.1)

Làm test phục sinh phế quản:

Đo LLĐ trước khi sử dụng thuốc giãn truất phế quản

Cho tín đồ bệnh phun 4 kém salbutamol 100mcg.

Đo lại LLĐ sau xịt dung dịch 15 phút.

Test hồi sinh phế quản dương tính trường hợp LLĐ sau cần sử dụng thuốc giãn phế truất quản tăng

> 20% đối với trước sử dụng thuốc.

BƯỚC 3: CHẨN ĐOÁN

*

BƯỚC 4: CHUYỂN TUYẾN

Chuyển đường trên:

Người bệnh nghi vấn mắc HPQ nhưng không được chẩn đoán xác minh vì không được cận lâm sàng nhằm chẩn đoán.

Người bệnh được chẩn đoán khẳng định hen phế quản và đã được điều trị dự phòng nhưng ko được điều hành và kiểm soát tốt với chữa bệnh ở cách 3, thường xuyên lộ diện cơn cấp cho (tại con đường cơ sở không tồn tại đủ điều kiện về thuốc để điều trị).

Người bệnh đang sẵn có cơn cấp nặng đã có được xử trí cấp cứu thuở đầu nhưng không đỡ nặng nề thở.

Tuyến trên đưa về trạm y tế.

BN được điều trị ổn định ở đường trên bằng phác đồ công dụng có sẵn nghỉ ngơi trạm y tế.

BN được chuyển lên khám chu kỳ ở tuyến trên cùng không phạt hiện tín hiệu bất thường.

 

BƯỚC 5: ĐIỀU TRỊ, QUẢN LÝ (Danh mục thuốc rất cần thiết điều trị HPQ trên trạm y tế trong Phụ lục 5.2)

Điều trị kiểm soát điều hành HPQ

Mục tiêu điều trị

Kiểm soát giỏi triệu triệu chứng và bảo trì mức độ vận động bình thường

Giảm thiểu nguy cơ tiềm ẩn tử vong liên quan đến hen, nguy hại đợt cấp, ùn tắc đường thở dai dẳng và công dụng phụ của thuốc.

Đánh giá chỉ mức độ điều hành và kiểm soát triệu bệnh hen vào 4 tuần qua

Dấu hiệu

 

 

Không

Triệu hội chứng hen buổi ngày > 2 lần/ tuần.

Thức giấc về đêm do hen.

dùng thuốc cắt cơn hen > 2 lần/ tuần.

Giới hạn hoạt động do hen

Không có dấu hiệu nào: triệu chứng hen được kiểm soát tốt

Có 1-2 vết hiệu: triệu triệu chứng hen được kiểm soát 1 phần Có 3-4 vết hiệu: triệu bệnh hen chưa được kiểm soát

 

Các bậc chữa bệnh và lựa chọn khởi đầu điều trị kiểm soát hen

(Cách sử dụng các dụng thế phun hít trong Phụ lục 5.3)

Triệu chứng

Bậc

điều trị

Phác đồ

Triệu triệu chứng hen phương pháp quãng

( hoặc

Budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 hèn khi gồm triệu chứng

Lựa lựa chọn khác

Montelukast 10mg uống duy trì + 160/4,5mcg hít 2 hèn khi bao gồm triệu bệnh hoặc

Dùng 1 kém hít budesonide 200mcg hoặc 1 hèn xịt fluticasone propionate 125mcg các lần dùng dung dịch salbutamol xịt cắt cơn.

 

 

Triệu triệu chứng hen trong phần lớn các ngày hoặc thức giấc vì hen ≥ 1 lần/ tuần.

 

 

 

 

 

Bậc 3

Lựa chon ưu tiên

Duy trì budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 nhát chia sáng buổi tối hoặc fluticasone propionate-salmeterol 25/ 250mcg phun 1 nhát hàng ngày với salbutamol xịt khi tất cả triệu chứng hoặc

Budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 nhát mỗi ngày chia sáng tối và dùng thêm 1 nhát khi tất cả triệu chứng.

Lựa chọn khác

Duy trì budesonide 200mcg hít 4 nhát hoặc fluticasone propionate 250mcg xịt 2 nhát từng ngày (chia sáng tối) cùng với salbutamol phun khi bao gồm triệu hội chứng hoặc

Duy trì budesonide 200mcg hít ngày 2 yếu hoặc fluticasone propionate 250mcg phun 1 nhát hàng ngày + montelukeast 10mg uống

với salbutamol phun khi bao gồm triệu chứng.

Cách nâng bậc khám chữa hen

Nâng bậc nhiều năm hạn: khi triệu triệu chứng hen không được kiểm soát và điều hành trong vòng ngực tháng cho dù kỹ thuật hít dung dịch đúng, vâng lệnh điều trị tốt và giải quyết và xử lý được các yếu tố nguy cơ.

Nâng bậc ngắn hạn: khi có cơn hen cấp hoặc xúc tiếp dị nguyên theo mùa

Tăng liều corticoid hít: Tăng vội vàng 4 lần liều corticoid hít vào 1-2 tuần.

Có thể dùng corticoid uống cùng với liều prednisolone 1mg/kg/24h trong 5-7 ngày hoặc tương đương.

Cách hạ bậc điều trị hen lúc đạt được kiểm soát triệu hội chứng hen trong ≥ 3 tháng

Bậc hiện nay tại

Thuốc hiện tại

Lựa lựa chọn hạ bậc

 

 

 

 

Bậc 3

Duy trì budesonide-formoterol hoặc fluticasone propionate- salmeterol với salbutamol xịt

cắt cơn.

Giảm budesonide-formoterol hoặc fluticasone propionate-salmeterol về liều 1 lần/ ngày.

Liều thấpbudesonide - formoterol gia hạn và giảm cơn

Giảm budesonide-formoterol bảo trì về liều 1 lần/ngày và liên tiếp budesonide-formoterol cắt cơn khi cần

Duy trì budesonide hoặc fluticasone propionate

Giảm một nửa liều

 

 

Bậc 2

Duy trì budesonidehoặc fluticasone propionate

Dùng liều 1 lần/ ngày

Chuyển sang trọng budesonide-formoterol lúc cần.

Thêm montelukast

Montelukast uống + budesonide - formoterol cắt cơn khi cần.

Chuyển thanh lịch liều tốt budesonide -formoterol hít duy nhất 1 liều khi cần.

Quản lý bạn bệnh HPQ

Giáo dục, bốn vấn cho tất cả những người bệnh hen phế truất quản

Thông qua các bề ngoài câu lạc bộ bệnh nhân hen phế quản, những buổi sinh hoạt cộng đồng hoặc support trực tiếp các lần tái đi khám về những nội dung:

Những phát âm biết cơ bạn dạng về bệnh phế quản phế quản.

Các thuốc chữa bệnh hen phế quản và phương pháp sử dụng.

Kỹ thuật sử dụng dụng ráng hít thuốc trong chữa bệnh hen.

Tuân thủ điều trị.

Thay đổi hành vi lối sống (không sử dụng bếp củi, cai thuốc lá, hạn chế tiếp xúc sương hương, đào thải gia súc…), biến đổi nghề nghiệp, khu vực ở (nếu tất cả thể) để phòng kị tiếp xúc cùng với dị nguyên và những yếu tố nguy hại gây hen.

Theo dõi các tiêu chí tự reviews kiểm kiểm tra triệu chứng, các dấu hiệu báo trước cơn hen cấp cho và giải pháp xử trí cơn cấp.

Biết thực hiện thuốc giảm cơn trước lúc tham gia các chuyển động thể lực nặng.

Lập kế hoạch hành động của tín đồ bệnh hen hô hấp (mẫu bản kế hoạch hành động của tín đồ bệnh hen phế quản trong Phụ lục 5.4.

Quản lý bạn bệnh hen truất phế quản

Tại cùng đồng: Quản lý người bệnh hen hô hấp tại xã hội do nhân viên y tế xã, phường triển khai với các hoạt động sau:

Tư vấn cho tất cả những người bệnh và gia đình về những các cách thức điều trị không dùng thuốc, những yếu tố nguy cơ tiềm ẩn và giải pháp phòng tránh.

Giám sát người bệnh tuân thủ điều trị, tiến hành kỹ thuật sử dụng thuốc hít và thực hiện thuốc giảm cơn khi bao gồm cơn cấp.

Hỗ trợ tín đồ bệnh theo dõi các diễn biến cơn cấp sau thời điểm sử dụng thuốc cắt cơn và contact với thầy thuốc khi cần.

Tại Trạm Y tế xã, phường:

Cấp sổ theo dõi và quan sát điều trị cho các bệnh nhân trong địa phận phụ trách.

Xem thêm: Xem Phim Độc Tâm Thần Thám Tập 1, Phim Độc Tâm Thần Thám Trọn Bộ Thuyết Minh

Hẹn người bệnh xét nghiệm lại định kỳ 1- 3 mon để đánh giá mức độ điều hành và kiểm soát hen, điều chỉnh liều thuốc điều trị hen (nếu cần), trả lời lại cách thực hiện dụng nắm hít dung dịch sau mỗi lần khám.

Xử trí cơn hen phế quản cấp

Các dấu hiệu nhận thấy cơn hen cấp

Cơn HPQ cấp đặc thù bởi hầu như cơn khó thở kiểu hen xẩy ra ở người dân có tiền sử mắc HPQ hoặc các bệnh dị ứng. Cơn nghẹt thở kiểu hen thông thường sẽ có các điểm sáng sau:

Tiền triệu: hắt hơi, ngứa ngáy mũi, ngứa ngáy mắt, bi tráng ngủ, ho thành cơn...

Cơn khó khăn thở: khó thở ra, khò khè, thở rít, nút độ nghẹt thở tăng dần, fan bệnh thường bắt buộc ngồi dậy để thở, có thể kèm theo vã mồ hôi, nói khó. Xét nghiệm thực thể thường nghe thấy tiếng ran rít ran ngáy lan toả khắp 2 phổi, teo kéo cơ hô hấp. Lưu giữ lượng đỉnh thường giảm

XỬ TRÍ CƠN HEN CẤP

*

CÁCH SỬ DỤNG LƯU LƯỢNG ĐỈNH KẾ

Lưu lượng đỉnh kế:

Là một mức sử dụng khá đơn giản, dễ sử dụng, ngân sách không mắc và dễ dàng mang theo người để đo chỉ số lưu lại lượng đỉnh.

Có nhiều nhiều loại lưu lượng đỉnh kế.

Kỹ thuật đo giữ lượng đỉnh như là nhau cho tất cả các loại.

*

Cách đo lưu giữ lượng đỉnh

Đặt nhỏ trợt về địa điểm số “0”.

Người bệnh đứng thẳng. Hít một tương đối thật sâu qua miệng. Một tay cố cung lượng đỉnh kế làm thế nào cho các ngón tay không ngăn cản sự di chuyển của con trượt

Nhanh giường ngậm bí mật ống thổi của cung lượng đỉnh kế, không nhằm lưỡi bịt vào mồm ống thổi. Thổi một hơi cấp tốc và vượt trội nhất nếu có thể.

Con trượt đã bị di chuyển ra xa và dừng lại ở một vị trí. Số chỉ nơi con trượt tạm dừng là gíá trị LLĐ đo được.

Ghi cực hiếm đo được lên một tờ giấy hoặc một biểu đồ.

Thổi thêm 2 đợt nữa lấy giá trị tối đa sau 3 lần đo.

Bảng giá bán trị dự đoán của lưu giữ lượng đỉnh

Trị số lưu lượng đỉnh (theo tuổi, giới tính, chiều cao)

Nam giới

Tuổi

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

65

70

Cao (cm)

160

520

570

500

610

615

605

590

575

565

555

545

535

168

530

580

610

625

625

615

605

590

575

565

555

545

175

540

590

620

635

635

625

615

600

590

575

565

555

183

550

600

630

645

645

635

625

610

600

590

580

570

191

560

610

645

655

655

650

635

625

610

600

590

580

Trị số lưu lượng đỉnh (theo tuổi, giới tính, chiều cao)

Nữ giới 

Tuổi /chiều cao

1,45

1,52

1,60

1,68

1,75

15

438

450

461

471

481

20

445

456

467

478

488

25

450

461

471

482

493

30

452

463

473

484

496

35

452

463

473

484

496

40

449

460

470

482

493

45

444

456

467

478

488

50

436

448

458

470

480

55

426

437

449

460

471

60

415

425

487

448

458

65

400

410

422

434

445

70

385

396

407

418

428

DANH MỤC THUỐC THIẾT YẾU ĐIỀU TRỊ HEN PHẾ QUẢN TẠI TRẠM Y TẾ XÃ

Các dung dịch điều trị cắt cơn hen.

Thuốc cường β2 tác dụng ngắn (SABA):

Salbutamol (Ventolin): chai xịt định liều 100µg/ liều xịt; nang khí dung 2,5mg - 5mg/nang; ống tiêm, truyền tĩnh mạch máu 0,5 mg -5mg/ống; viên uống 4mg/viên.

Terbutaline (Bricanyl): ống tiêm, truyền tĩnh mạch 0,5 mg/ống; viên 5mg/viên.

Thuốc chống cholinergic.

Ipratropium (Atrovent): bình xịt định liều 25µg/liều (1 hèn xịt); nang khí dung 0,5mg/nang.

Thuốc phối kết hợp kích say mê β2 với chống cholinergic.

Berodual: chai xịt định liều ipratropium 0,02mg/fenoterol 0,05mg cho 1 liều; hỗn hợp khí dung 1ml chứa: ipratropium 0, 261mg/fenoterol 0,5mg, lọ 20ml.

Combivent nang khí dung, từng nang chứa: ipratropium 0,5mg/salbutamol 2,5mg.

Nhóm xanthyl: Ống tiêm truyền tĩnh mạch máu diaphyllin 4,8%/ 5ml; viên theophylin 100mg.

Các thuốc điều trị điều hành và kiểm soát HPQ

Thuốc corticoid dạng hít

Budesonide (pulmicort): nang khí dung 500 µg/nang, bình hít turbuhaler 200 µg/liều

Fluticasone propionate (flixotide): lọ xịt định liều chuẩn chỉnh 125, 250 µg/liều.

Thuốc cường beta 2 chức năng kéo dài

Dạng uống:

Salbutamol phóng thích chậm trễ (Ventolin SR) viên 4mg, 8mg.

Bambutetol (Bambec, Bamebin) viên 10mg.

Thuốc dạng phối hợp giữa cường beta 2 tác dụng kéo dài với corticoid dạng hít:

Salmeterol-fluticasone propionate (Seretide, Seroflo):

Bình xịt định liều chuẩn chỉnh 25/250 µg/liều, 25/125 µg/liều, 25/50 µg/liều.

Bình hít bột thô 50/250 µg/liều, 50/500 µg/liều.

Budesonide-formoterol (Symbicort) bình hít bột thô 160/4,5 µg/liều.

Theophylin phóng thích chậm chạp (Theostat, Theolair) viên 100, 200, 300mg.

Thuốc chống leukotrien:

- Montelukast (Singulair, Montair) viên 4mg, 5mg, 10mg.

CÁCH SỬ DỤNG CÁC DỤNG CỤ phun HÍT

Cách sử dụng bình xịt định liều

Mở nắp

Lắc nhẹ bình

Thở ra chậm

Đặt ống ngậm vào miệng

Bắt đầu hít vào chậm, ấn bình dung dịch xuống và liên tục hít vào sâu hết sức

Nín thở 10 giây hoặc đến mức tối đa gồm thể, sau đó bước đầu thở ra chậm.

Nếu bắt buộc xịt các lần, nghỉ ngơi một vài giây và lặp lại từ bước 2-6

*

Cách lau chùi bình thuốc

Rửa mỗi tuần bởi nước, để khô từ bỏ nhiên.

Khi bị lây nhiễm trùng hô hấp, nấm mồm thì rửa tiếp tục hơn

Làm vắt nào để nhận thấy hết dung dịch trong bình xịt:

Xịt thử ra bên ngoài (mất thuốc).

Ghi lại số liều vẫn sử dụng.

Dựa vào cửa sổ chỉ liều trên bình thuốc.

Buồng đệm (Babyhaler)

Cách sử dụng bình xịt và buồng đệm

Gắn phương diện nạ vào cổng đầu ra của buồng đệm.

Mở nắp bình xịt

Lắc nhẹ với gắn vào buồng đệm

Úp mặt nạ vào mặt, cần bao bọc kín cả

miệng và mũi, chặt và bí mật đến mức buổi tối đa có thể. Hít thở vài nhịp nhằm thử van.

Ấn bình xịt, để nguyên bình cùng hít thở bình thường từ 5-6 nhịp

Bỏ phương diện nạ thoát khỏi miệng.

Lưu ý:

Nếu cần xịt những lần, nghỉ ít nhất 30 giây giữa 2 lần xịt. Lần 2 bắt đầu lại công việc từ 4-6.

Nếu phun thuốc tất cả corticoid, lưu ý rửa phương diện sau sử dụng thuốc

*

Bình hít turbuhaler

Thao tác áp dụng bình hít turbuhaler

*

Cách lau chùi bình thuốc

Lau bởi giấy mềm

Không cọ nước

Làm ráng nào để tìm hiểu hết thuốc

Xem hành lang cửa số chỉ liều

Ghi ngày sử dụng

Bình hít accuhaler

Thao tác sử dụng bình hít accuhaler

Giữ bình accuhaler bởi 1 tay, sử dụng tay tê mở nắp ngoài

Kéo lẫy để nạp thuốc cho tới khi nghe thấy tiếng click và gây thay đổi cửa sổ chỉ liều

Thở ra lừ đừ và rất là (không thở vào binh thuốc)

Đặt ống ngậm vào miệng, hít vào nhanh, mạnh dạn và sâu hết sức

Bỏ bình thuốc ra khỏi miệng cùng nín thở 10 giây hoặc lâu về tối đa có thể

Đóng nắp ngoài bình thuốc đến lúc nghe đến thấy giờ click

Cách dọn dẹp bình thuốc

Lau bằng giấy mềm

Không cọ nước

Làm thay nào để hiểu hết thuốc

Xem hành lang cửa số chỉ liều

Ghi ngày sử dụng

*

Bình xịt Respimart

Thao tác sử dụng bình phun Respimart: theo 3 cách dưới đây:

*

Thuốc và máy khí dung

Cách thực hiện thuốc khí dung qua máy:

Đưa dung dịch vào thai khí dung

Có thể pha loãng bởi nước muối sinh lý nếu bắt buộc thiết

Nếu khí dung bởi ôxy cao áp, để lưu lượng ôxy 6-8 l/phút

Nối ống ngậm hoặc phương diện nạ với bầu khí dung.

Hít thở thông thường qua ống ngậm hoặc mặt nạ.

Giữ bầu khí dung thẳng đứng trong thời gian khí dung.

Gõ vơi vào cạnh bên bầu khí dung trong khi khí dung.

Xem thêm: Thông Thường, Nhóm Từ 0 Đến 14 Tuổi Là Nhóm Tuổi, Thông Thường, Nhóm Tuổi Từ 0

Quan sát việc tạo khói, hoàn thành khí dung khi không tồn tại khói được chế tạo ra

BẢN KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG đến NGƯỜI BỆNH HPQ

Họ tên tín đồ bệnh: ............................................................... Năm sinh: ....................